Ο καταρράκτης είναι αποτέλεσμα της φυσικής διαδικασίας γήρανσης και είναι κάτι από το οποίο κινδυνεύουμε όλοι, ειδικά μετά την ηλικία των 60 ετών. Τα νεότερα δεδομένα δείχνουν ότι από καταρράκτη πάσχουν 65.200.000 άνθρωποι παγκοσμίως, ενώ η νόσος ευθύνεται για το 15,5% των περιστατικών μέτριας έως σοβαρής διαταραχής της όρασης στη δυτική Ευρώπη και το 21% των κρουσμάτων τύφλωσης.
Ο καταρράκτης, όμως, δεν αφορά μόνο την τρίτη ηλικία. Σημαντική αύξηση παρουσιάζεται κατά τα τελευταία χρόνια και σε μικρότερες, πιο παραγωγικές ηλικίες, των 50 ή και των 40 ετών, ενώ μπορεί να εμφανιστεί ακόμα και σε βρέφη.
Υπάρχουν όμως και άλλοι παράγοντες που συμβάλλουν στην εκδήλωση του καταρράκτη. Αυτοί οι παράγοντες μπορεί να είναι ο σακχαρώδης διαβήτης, η πολύ υψηλή μυωπία, το οικογενειακό ιστορικό, η κατανάλωση αλκοόλ, το χρόνιο κάπνισμα, η έκθεση στον ήλιο χωρίς προστασία, η λήψη φαρμάκων για μεγάλο χρονικό διάστημα, ακόμα και κάποιο ατύχημα ή μια πολύ σοβαρή φλεγμονή του οφθαλμού, που μπορεί να οδηγήσει σε άμεση θόλωση του φακού. Υπάρχουν ακόμη και περιπτώσεις κατά τις οποίες ένα παιδί μπορεί να γεννηθεί με καταρράκτη (συγγενής καταρράκτης).
Ο καταρράκτης εκδηλώνεται κυρίως με θόλωμα της όρασης του ασθενούς, η οποία δεν μπορεί να διορθωθεί με τη χρήση γυαλιών. Ομως αυτό δεν είναι το μοναδικό σύμπτωμα. Εκδηλώνεται με τη μείωση της χρωματικής αντίληψης ή με την ενόχληση από τον ήλιο, ενώ ο ασθενής δεν νιώθει πόνο. Επίσης ο ασθενής με καταρράκτη μπορεί να δει αύξηση της μυωπίας ή μείωση της υπερμετρωπίας, με συνέπεια να πρέπει να αλλάξει τα γυαλιά του. Ακόμα ένα σύμπτωμα είναι η διπλωπία, δηλαδή να βλέπει διπλά με κάθε μάτι χωριστά.